مجسمه فردوسی ۸ تکه خواهد شد
هفدهم خرداد ماه، پنجاه و یکمین سال نصب مجسمه فردوسی در تهران گذشت و اگرچه گذشت این نیم قرن از برپایی این مجسمه، سر وصدایی در پایتخت به راه نینداخت، ولی مجسمه درحال قالب گیری است و این قالب گیری مقارن با پایان دزدیهای زنجیرهای مجسمههای برنزی تهران شد.
به گزارش تابناک سازنده این مجسمه که از سنگ کارارا ساخته شده است، ابوالحسن صدیقی، پدر فریدون صدیقی، است.
ابوالحسن خان صدیقی در سال ۱۳۴۹ در ایتالیا این مجسمه را میسازد و به گفته فریدون صدیقی در سال ۱۳۵۱ از راه بندری در جنوب کشور وارد ایران میشود و سپس فریدون با همکاری پدر این مجسمه را نصب میکند.
عبدالله حسام، کسی که در حال قالب گیری مجسمه محصور شده در داربست است، پیش از این نیز از تندیس خیام نیشابوری، مجسمه دیگری از ساختههای صدیقیها که در پارک لاله واقع است، قالب گیری کرد که منجر به ساخت بدلی از مجسمه اصلی شد.
اما برعکس آنچه انتظار میرفت، مجسمه اصلی همچنان در معرض استهلاک محیطی است و مجسمه بدلی خیام در یکی از گالریها جا خوش کرده است!
گفتوگوی «تابناک» با استاد فریدون صدیقی را پذیرا باشید:
آیا قالب گیری مجسمه فردوسی زیر نظر شما است؟
از من چیزی نخواستند. اگر که بخواهند هم من زیر بار هیچ مسئولیتی نمیروم. این مجسمه صدمه دیده است. خود آنها هم میدانند. این مجسمه را سالها پیش از انقلاب، من با همکاری مهندس فروغی، مهندس سیحون و انجمن آثار ملی نصب کردم و حتی جرثقیلی از ارتش برای حمل و نقل آن گرفتیم.
استاد، منظور من این است که شما در جریان چگونگی قالب گیری این مجسمه هستید؟
ببینید نزدیک به سه سال پیش به خاطر اینکه عمدا یا سهوا ـ نمی دانم ـ به مجسمه خیام آسیب زیادی وارد شده بود همین آقای حسام مشغول قالبگیری شد و بدلی فایبرگلاسه درست کردند. الان بدل خیام در باغ عین الدوله است و مجسمه اصلی هنوز در پارک لاله است. من میدانم برخی افراد دلسوز هستند مث آقای سید مجتبی موسوی، مدیر نگارخانه برگ، اما سرانجام قالب گیری باید با عث شود که مجسمه اصلی بیشتر در معرض آسیب قرار گیرد یا تهیه بدل؟ساخت بدل مرسوم است مثل بدلی که از مجسمه حضرت یهود اثر میکل آنژ ساختند…
چرا قالب گیری مجسمه فردوسی را متوقف نمیکنید؟
از این چرا ها خیلی داریم وجوابی داده نمیشود.از قدیم گفتهاند ؛اگر در خانه کس است یک حرف بس است.
خیام نزدیک به ۱۲ترک داردکه من ترک ها را به گونهای دوخته ام که مجسمه از هم نپاشد.با اینهمه من به عنوان نصاب ومرمت کار مجسمه، می توانم تا زمان هست در صورت انتقال مجسمه خیام آن را مرمت کنم.
مجسمه فردوسی هم ترک دارد . من در هنگام نصب مجسمه فردوسی پایهای برای آن نگذاشته بودم ولی با تاسف فراوان باید بگویم که سه تا میلگرد ۲۴ رابه عنوان پایه با سوراخ کردن بخش تحتانی مجسمه، کار گذاشتهاندوروی ان سرب مذاب ریختهاند!
آن وقت ما در علم نگهداری مجسمه ها درباره تاثیر شیره گیاهان بر مجسمه بحث میکنیم!
اگر با این شرایط هم بخواهند مجسمه فردوسی را با بدلش جابجا کنند، بی تردید به واسطه ترک بزرگی که در این بخش به وجود آمده است، نصفی از مجسمه روی پایه باقی میماند.
اگر واقعا صادقانه عمل بکنند، موافق هستم که مجسمه را از کانون آسیبهای محیطی دور کنیم و من به عنوان نجات دهنده مجسمه فردوسی، آن را در هنگام انتقال مرمت میکنم وگرنه هیچ دخالتی بعدا نخواهم کرد.
من مجسمه خیام را ۳ بار مرمت کردم اما خودشان تصمیم گرفتند از آن بتن گلاسه بسازند وبه کاخ عین الدوله منتقل کنند.این مجسمه بعد از مجسمه فردوسی ساخته شده است و تا جاییکه یادم میآید، شاید سال ۱۳۵۴ بود.

با اینهمه توصیه شما برای قالب گیری درست مجسمه فردوسی چیست؟
صورت را باید از سلیکون بگیرند وبه صورت نگاتیو پوزیتیو در کارگاه بدل را از روی قالب بسازند.البته به صورتی که انگشت ودماغ مجسمه اصلی را اسیب نزنند.باید از مواد جداکننده مناسب استفاده کنند…همه این کارها را تازه اگر درست انجام بدهند باید بدل را به جای اصل بگذارند.مجسمه داوود میکل آنژ اصلش در موزه واتیکان است وبدلش بیرون است.مال ما هم باید به این صورت باشد.آن هم مجسمهای که هیچ قیمتی نمیتوان روی آن گذاشت مگر ارزشهای تاریخی، هویتی و میراث فرهنگی.
منتظرم ببینم چه زمانی سازمان زیباسازی شهرداری ومیراث فرهنگی حرف را به عمل تبدیل میکنند، اما این مجسمه هنگام انتقال هشت تکه خواهد شد، اما من به عنوان نصاب آن میگویم که میتوانم نجات بخش آن باشم.